پس مىتوان گفت : آيه شريفه در معناى نهى از شفاعت در كار بد است ، يعنى شفاعت اهل ظلم و طغيان و نفاق و شرك است ، زيرا اين طوائف ، مفسدين در ارض هستند و نبايد در كار آنان وساطت كرد . * ( « وَإِذا حُيِّيتُمْ بِتَحِيَّةٍ فَحَيُّوا بِأَحْسَنَ مِنْها . . . » ) * اين جمله امر به تحيت است ، در مقابل تحيتى كه ديگران به انسان مىدهند ، مىفرمايد : در پاسخ تحيت ديگران ، تحيتى به مثل آن و يا بهتر از آن بدهيد . و اين حكمى است عمومى ، تمامى تحيتها را شامل مىشود ، چيزى كه هست مورد آيات محل بحث ما به شهادت آيات بعد تحيت سلام و صلحى است كه مسلمانان دريافت مىكنند . * ( « اللَّه لا إِله إِلَّا هُوَ لَيَجْمَعَنَّكُمْ . . . » ) * معناى آيه شريفه روشن است ، و اين آيه به منزله تعليلى است براى مضمونى كه دو آيه قبل متضمن آن بود ، كانه فرموده : « تكليفى كه خداى تعالى در امر شفاعت حسنه و سيئه به شما كرده بگيريد و آن را انجام دهيد ، و تحيت هر كسى كه به شما تحيت مىدهد با رد و اعراض باطل نكنيد » زيرا پيش روى شما روزى است كه خداى سبحان همه شما را در آن جمع كند ، و شما را جزاء مىدهد ، اگر دعوتش را بپذيريد ، جزاى خير و اگر رد كنيد كيفر مىدهد . * ( « فَما لَكُمْ فِي الْمُنافِقِينَ فِئَتَيْنِ وَاللَّه أَرْكَسَهُمْ . . . » ) * كلمه « فئه » به معناى طائفه است و كلمه « اركاس » كه مصدر باب افعال است به معناى رد است . و اين آيه با مضمونى كه دارد نه متفرع بر زمينه چينى قبل يعنى جمله : * ( « مَنْ يَشْفَعْ شَفاعَةً . . . » ) * است و معناى آيه اين است كه وقتى شفاعت ناپسند سهمى از بدى و زشتى خود را به واسطه و شفيع مىدهد ، پس اى مؤمنين شما را چه مىشود كه درباره منافقين دو دسته شده‌ايد و دو حزب تشكيل داده‌ايد ؟ يكى مىگويد : بايد با آنان جنگ كرد ، ديگرى در مقام شفاعت بر مىآيد كه زنهار با آنان جنگ مكنيد ، اين دسته از شجره فسادى كه با رشد منافقين رشد مىكند اغماض مىكنند و آيا مىخواهند اين منافقين را كه بعد از بيرون شدن از ضلالت يعنى بعد از مسلمان شدن دوباره به سزاى گناهانى كه كردند به طرف ضلالتشان برگردانيده ، به راه خدا برگردانند ؟ آيا مىخواهند با شفاعت خود كسانى را هدايت كنند كه خداى تعالى گمراهشان كرده ؟ با اينكه وقتى خدا كسى را گمراه كرد ديگر راهى به سوى هدايت ندارد . * ( « وَمَنْ يُضْلِلِ اللَّه فَلَنْ تَجِدَ لَه سَبِيلًا » ) * در اين جمله التفاتى از خطاب به مؤمنين ( فما لكم ) به خطاب به رسول اللَّه